اعجوبه ای به نام نانو




در سرسرای مرکز تحقیقات شرکت خودروسازی تاتاموتورز هند که در نزدیکی تاسیسات تولیدی این شرکت در حومه شهر پیون قرار گرفته دو خودرو بر روی سکویی در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفته است. در سرسرای مرکز تحقیقات شرکت خودروسازی تاتاموتورز هند که در نزدیکی تاسیسات تولیدی این شرکت در حومه شهر پیون قرار گرفته دو خودرو بر روی سکویی در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفته است. یکی از این دو خودرو نمونه کاملی از «نانو»، محصول ۲۵۰۰دلاری تاتا است که ماه ژانویه سال جاری میلادی رونمایی شد و به رغم برخورداری از همه استانداردهای ایمنی خودروهای به مراتب گران تر موجود در بازار هند قیمتی به مراتب پایین تر دارد. آن گونه که گمان می رود تولید و عرضه نانو سرآغاز انقلابی در عرصه خودروهای ارزان خواهد بود. دیگر خودرو روی سکو قرار گرفته، نمونه برش خورده از بغل نانو است که تمامی بخش های داخلی این محصول را در برابر چشمان بازدیدکنندگان قرار می دهد. راوی کانت، مدیرعامل شرکت تاتا با اشاره به نمونه برش خورده می گوید: از کارکنان واحد تحقیقات خواسته ایم به این مساله فکر کنند که چطور می توان بدون کاستن از کیفیت نانو از قیمت آن کاست. تلاش برای ساخت ارزان ترین خودروی دنیا هنوز به خط پایین تر نرسیده است. اگرچه نانو از پاییز سال جاری میلادی وارد بازار می شود، اما خاستگاه طرح به سال ۲۰۰۳ میلادی و زمانی که راتان تاتا، رییس هیات مدیره تاتاموتورز که بخشی از مجموعه شرکت های تاتا به ارزش ۵۰میلیارد دلار است تولید خودرویی مردمی را برای تاتا هدف گذاری کرد. تاتا برای تیم طراحی که توسط مهندس ۳۲ساله توانمند و جاه طلبی به نام گریش واگ مدیریت می شد سه محور تبیین کرد. محصول نهایی باید ارزان تمام می شد، منطبق با استانداردهای ایمن و زیست محیطی بوده و تا آنجا که به مولفه هایی چون سرعت و مصرف سوخت مربوط می شود باید خودرویی قابل قبول از آب درمی آمد. تیم طراحی در ابتدا به طرحی رسید که به جای در، میله هایی در اطراف داشت و سقفی از برزنت پلاستیکی ضخیم سرنشینان را در برابر باران های موسمی شدید محافظت می کرد. این نمونه بیشتر به چهار چرخه ای موتوردار شبیه بود تا خودرویی تمام عیار و همان طور که واگ هم اذعان دارد هیچکس آن را جدی نگرفت. این شرکت به کاتالیزور برای تسریع برنامه تولید خودروی ارزان در تاتا موتورز تبدیل شد. واگ تصمیم گرفت برای جبران شکست اقدام به طراحی خودرویی کند که دیگر چهارچرخه ای موتوردار خوانده نشود. حرکت در طول تاریخ داستان طراحی نانو تلفیقی از خلاقیت و نبوغ در داخل و خارج تاتاموتورز است. تاتا در گام اول مدیران تمامی شرکت های تامین قطعه برای تاتا را به نشست ویژه فرا خواند و پس از نشان دادن آن نمونه اولیه خام خواستار مساعدت و کمک آنها شد. شرکت های طرف قرارداد تاتا از جمله بوش آلمان که کامپیوتر مرکزی خودرو را تولید می کند نسبت به موفقیت طرح تردید داشتند. طرف های محلی هم چندان با خوش بینی به آن نگاه نمی کردند. با این حال تاتا اصرار داشت و دائما تکرار می کرد در صورت موفقیت پروژه نانو نه تنها تاریخ صنعت خودرو پیچ دیگری را پشت سر می گذارد که شرکت های دست اندرکار این پروژه قادر به باز تعریف ظرفیت ها و توانمندی های تولید خود در غالب آن خواهند بود. گروه رانه که از تامین کنندگان قطعه برای تاتا است و سیستم فرمان محصولات این شرکت را تامین می کند روی کاهش وزن این سیستم متمرکز شد. میل فرمان توپر را با لوله فولادی توخالی ای جایگزین کردند که وزن کل سیستم و به تبع آن هزینه ساخت را به طور قابل توجهی کاهش داد. در حالی که فرمان خودرو به طور طبیعی از دو قطعه تشکیل می شد با طراحی مجدد سیستم فرمان تک قطعه ای شدن تا مراحل ماشین کاری و ساخت پیش می رود. هاریش لاکشمی، مدیرعامل گروه رانه با تاکید بر این که تولید سیستم فرمان تک قطعه ای پیش از این سابقه داشته اما هدف از ساخت آن کاهش قیمت و وزن محصول نهایی نبوده است این نوآوری را خلاقانه توصیف می کنند. شرکت GKNINDIA از زیر مجموعه های شرکت بین المللی GKN که تامین کننده پلوس برای محصولات تاتا است طی یک سال ۳۲ نمونه از پلوسی های جدید را برای نانو طراحی کرد. این شرکت با به خدمت گرفتن طراحان GKN در ایتالیا و فرانسه عاقبت موفق به تولید پلوسی شد که سبک تر و ارزان تر از نمونه های متعارف بود. از آنجا که نانو، دیفرانسیل جت است GKN، شصتی ساده که حداقل نیاز را به ماشین کاری دارد برای این محصول تولید کرد. روند ماراتن وار تیم طراحی نانو کم کم گسترش یافت تا آنجا که تعداد مهندسان این تیم به ۵۰۰ نفر رسید. سر هم کردن قطعات طراحی شده برای نانو آسان نبود. به عنوان مثال باید به قوای محرکه این محصول اشاره کرد که سه بار طراحی شد. در حالی که مهندسان طراحی بدنه کار خود را تمام کرده بودند تغییر موتور موجب شد که آنها ناچار به افزایش ۱۰ سانتیمتری طول خودرو شوند. دقت به جزئیات موجب شد که محصول نهایی، خودرویی راحت از کار درآید. این مساله وقتی در کانون توجه قرار گرفت که راتان تاتا در نمایشگاه خودروی هند و زمانی که نانو رونمایی شد به رغم جثه درشت خود به راحتی توانست سوار آن شده و پیاده شود. واگ در ابتدا سعی کرد موتوری آماده را برای نصب روی نانو بیابد و به همین دلیل هم موتورهای کوچک موجود در بازار را مورد بررسی قرار داد.همه نمونه ها نامناسب بود به همین دلیل او در سال ۲۰۰۵ تصمیم گرفت موتور را طراحی کند. نمونه اول ۴۳۰ سی سی حجم داشت و وقتی روی موتور اولیه نصب شد فاقد قدرت لازم بود. در مرحله بعد حجم موتور را ۹درصد افزایش داد و در نهایت موتوری به حجم ۶۳۰ سی سی طراحی کرد که افزایش اندازه موتور موجب شد طراحان بدنه فضای جلوی پا را هم باز طراحی کنند تا امکان نصب موتور در محفظه زیر کاپوت فراهم آید.در نهایت ران تاتا که مردی بلند قد است خواستار طراحی دوباره اتاق به گونه ای شد که افراد بلند قد هم به راحتی بتوانند سوار نانو شده، پیاده شوند و سواری خوبی با آن داشته باشند. روند تولید نانو به مسابقه ای از خلاقیت و نبوغ تبدیل شد که همه دست اندرکاران تولید این محصول در آن مشارکت داشتند. این خلاقیت و نوآوری به تولد نانو منجر شد که محصولی منحصر به فرد در بازار خودرو تلقی می شود.