خودروهای بدون راننده




صحبت از تردد خودروهای بدون راننده در خیابان ها، بیش از هر چیز شما را به یاد داستان های علمی ـ تخیلی می اندازد، اما در سال های اخیر بسیاری از شرکت های بزرگ در عرصه فناوری های مبتنی بر هوش مصنوعی از جمله گوگل از خودروهای بدون راننده رونمایی کرده اند که نشان می دهد این مقوله قدمی فراتر از محدوده داستان های علمی ـ تخیلی گذاشته و به واقعیت مبدل شده است. صحبت از تردد خودروهای بدون راننده در خیابان ها، بیش از هر چیز شما را به یاد داستان های علمی ـ تخیلی می اندازد، اما در سال های اخیر بسیاری از شرکت های بزرگ در عرصه فناوری های مبتنی بر هوش مصنوعی از جمله گوگل از خودروهای بدون راننده رونمایی کرده اند که نشان می دهد این مقوله قدمی فراتر از محدوده داستان های علمی ـ تخیلی گذاشته و به واقعیت مبدل شده است. اما یکی از محدودیت هایی که در زمینه گسترش کاربرد این فناوری وجود دارد این است که هزینه تمام شده یک خودروی هوشمند به قدری بالاست که از توان مالی بسیاری افراد خارج است و تنها معدود افرادی هستند که می توانند هزینه خرید چنین خودرویی را تامین کنند، اما به این معنی نیست که سفر با یک خودروی مجهز به سیستم هوشمند ناوبری آرزویی محال و دست نیافتنی باشد. محققان دانشگاه آکسفورد بتازگی موفق به طراحی و ساخت سیستم ناوبری هوشمندی برای انواع مختلف خودروها شده اند که قیمت تمام شده آن حدود ۲۵ میلیون تومان برآورد شده است و مراحل آزمایشی استفاده از این سیستم در خودروی «لیف» از محصولات شرکت خودروسازی نیسان با موفقیت همراه بوده است. به گفته محققان در صورتی که این سیستم به تولید انبوه برسد قیمت آن به ۵۰۰ هزار تومان کاهش خواهد یافت. خودرویی که راه ها را می شناسد سال گذشته گوگل، غول بزرگ دنیای فناوری از حرکت خودروهای بدون راننده گوگلی در جاده های ایالات متحده آمریکا خبر داد. وجه تمایز خودروهای رباتیک آکسفورد با خودروهای گوگل این است که در مقایسه، تعداد حسگر کمتری روی آن نصب شده است و بیشتر مبتنی بر نقشه سه بعدی خیابان ها و مسیر حرکت هدایت می شود. در حال حاضر از فناوری هوشمند ناوبری در سطوح مختلف در خودروهای متعددی استفاده می شود. در بعضی از خودروها این سیستم به عنوان یک دستیار رباتیک عمل می کند و در بعضی دیگر به عنوان یک ربات پیشرفته ناوبری کنترل اتومبیل را به صورت خودکار در دست می گیرد. پیشرفت اتومبیل های رباتیک در سال های اخیر تا حدی بوده که در برخی از ایالات های آمریکا برای تردد این گروه از خودروها قوانین مستقلی به تصویب رسیده است. بی شک رانندگی با خودروی هوشمندی که می تواند هرآنچه در مسیرش قرار دارد را شناسایی کند و براساس علائم و نشانه های موجود و استفاده از سیستم ناوبری خودرو را هدایت کرده و سرنشینان را از مبدا به مقصد برساند، تجربه خوشایندی است، اما بزرگ ترین مانعی که در توسعه کاربرد این خودروها وجود دارد، قیمت بسیار بالای آنهاست. گرچه این سیستم خودکار رانندگی می تواند استفاده از این امکان را برای افرادی که به استفاده از سیستم های خودکار ناوبری علاقه دارند، فراهم سازد. این سیستم جدید بسیار مقرون به صرفه است و در همه خودروهای استاندارد امکان استفاده از آن وجود دارد. تنها کافی است سیستم روی خودرو نصب شده و تغییراتی در آن اعمال شود. سیستم ناوبری جدید به گونه ای طراحی شده که می تواند در مسیرهایی که خودرو قبلا در آنها تردد داشته و برای خودرو شناخته شده است، هدایت خودرو را در اختیار بگیرد. دوربین ها و حسگرهای لیزری به عنوان چشم های خودرو عمل کرده و بر اساس اطلاعات دریافتی یک نقشه سه بعدی از مسیر ترسیم کرده و به خودرو ارسال می کنند. یکی از ویژگی های منحصر به فرد سیستم ناوبری طراحی شده توسط محققان دانشگاه آکسفورد این است که این سیستم بر اساس ادراک مستقل طراحی شده است. به عبارت دیگر خودروی هوشمند شما در مسیر حرکت چیزهای جدیدی می آموزد و براساس اطلاعات دریافتی از مسیر، تصمیم گیری می کند. در این خودروها برای ناوبری از سیستم GPS استفاده نشده است و سیستم ناوبری مبتنی بر دریافت اطلاعات از طریق ماهواره ها نمی تواند قابل اطمینان باشد و در هدایت خودروها اختلال ایجاد کند. علاوه بر این سیستم ناوبری ماهواره ای نمی تواند اطلاعاتی را درباره موانع احتمالی که در مسیر حرکت خودرو وجود دارد در اختیار سیستم هدایت خودرو قرار دهد. کنترل خودرو به کمک هوش مصنوعی در این سیستم دو دوربین سه بعدی روی اتومبیل نصب می شود. دو اسکنر لیزری نیز زیر سپر جلو و عقب خودرو نصب می شود. این ابزارها به عنوان حسگر عمل کرده و اطلاعات و داده های دریافتی را به سیستم ناوبری خودرو ارسال می کند. بخش مرکزی سیستم ناوبری مجهز به سه گیرنده کامپیوتری است. یکی از این گیرنده ها یک تبلت است که به عنوان رابط بین خودرو و راننده عمل می کند. به این ترتیب اگر سیستم با مسیر آشنایی داشته و راننده با درخواست سیستم موافقت کرده باشد کنترل رانندگی را در دست می گیرد و چنانچه در طول مسیر با موانعی مواجه شود که تشخیص دهد باید از راننده برای کنترل خودرو کمک بگیرد، بلافاصله هشدار می دهد. چنانچه سه گیرنده کامپیوتری که در خودرو وجود دارد با شرایطی مواجه شود که نتواند در این رابطه تصمیم گیری کند یا تصمیمات آنها با هم در تضاد باشد سرعت خودرو کاهش یافته و در نهایت خودرو متوقف می شود. سیستم خودکار هدایت خودرو از اطلاعاتی نظیر نشانه ها و علائمی که در طول مسیر وجود دارد، چراغ های راهنمایی و رانندگی و همچنین تصاویر هوایی نیز کمک می گیرد. با توجه به این که ممکن است این اطلاعات دائم در حال تغییر باشد سیستم از طریق اینترنت به روز رسانی می شود. اسکنر لیزری که زیر سپر جلو نصب شده است ۱۳ بار در ثانیه اطراف مسیر حرکت را تحت کنترل قرار می دهد تا از وجود موانع احتمالی از قبیل عابر پیاده، دوچرخه سوار یا دیگر خودروها مطلع شود. زاویه دید این اسکنر ۸۵ درجه است و توانایی دید اجسامی را که تا فاصله پنج متری قرار گرفته اند، دارد. اگر مانعی در مسیر حرکت وجود داشته باشد سرعت حرکت خودرو کاهش یافته و متوقف می شود. در عین حال تنها کافی است راننده یک ضربه روی پدال ترمز وارد کند. در این شرایط خودرو بلافاصله از حالت خودکار خارج شده و کنترل آن به راننده واگذار می شود. این سیستم برای افرادی که هر روز برای رسیدن به محل کارشان مسیر ثابتی را طی می کنند، بسیار کارآمد خواهد بود. به این ترتیب به جای این که تصور کنید در آینده ای نزدیک شاهد تردد تعداد محدوی از خودروهایی هستید که در تمام طول مسیرهای درون شهری و برون شهری به صورت خودکار هدایت می شوند، می توانید تصور کنید در آینده ای نه چندان دور همه خودروها می توانند به سیستم های هوشمند ناوبری مجهز باشند که در بعضی مسیرها خودرو را هدایت می کنند و این سیستم که هزینه آن بمراتب کمتر است می تواند در تسهیل رانندگی در مسیرهای روزمره و همیشگی نقش مهمی داشته باشد. فرانک فراهانی‌جم