زیرو ـ اِس؛ سبکی نو برای آینده




۱۲۷ سال پس از اختراع موتورسیکلت، نسل برقی آن رونمایی شد برادران رایت سال ۱۹۰۳ نخستین هواپیمای موتوردار جهان را به پرواز درآوردند. ۶۶ سال گذشت تا انسان گام بعدی را برداشت و این بار با عبور از مرز زمین پای به ماه گذاشت. این گذار فناوری چندان هم ساده نبوده و حتی بشر پسرفت هایی نیز داشته است. نزدیک به نیم قرن است انسان باز هم رؤیای سفر به ماه را دارد. اما چرا این همه مدت طول کشیده است ؟ شاید فناوری هایی که در این مدت ارائه شده اند بیشتر از آن که جنبه کاربردی داشته اند، نمایشی و حتی رؤیاپردازانه بوده اند. این اتفاقی است که روی زمین و در صنایع مختلفی از جمله موتورسیکلت سازی نیز افتاده است. نخستین موتورسیکلت جهان سال ۱۸۸۵ ابداع شد و جالب این که از همان دوران ایده هایی در زمینه طراحی نمونه برقی این وسیله حرکتی ارائه شده بود اما نزدیک به یک قرن طول کشید تا نمونه های تجاری و مقرون به صرفه آن روانه بازار شد. حالا این سؤال مطرح می شود چرا یک قرن فاصله؟ و آیا اگر به هر دلیل این تأخیر طولانی پذیرفته شود، موتورسیکلت های برقی که این روزها تولید می شوند کارایی لازم را دارند؟ به نظر می رسد حداقل Zero S چنین شرایطی را داشته باشد. نخستین بار حدود سه سال پیش بود که موتورسیکلت برقی Zero مورد بررسی قرار گرفت. طراحان پروژه با انتخاب نام Zero(صفر) قصد داشتند نشان دهند محصول جدیدشان هیچ گونه آلاینده کربنی بر جای نمی گذارد. دو سال گذشت تا با انجام اصلاحات و به روزرسانی های منطبق با فناوری های نوین، نسل جدید این موتورسیکلت که Zero S نام دارد با موتوری توسعه داده شده رونمایی شود. سر و صدای ناچیز در حین حرکت و صرف هزینه های کمتر فرآیند تولید از جمله مزایای این سیستم جدید موتوری است. در نگاه نخست می توان این گونه قضاوت کرد که این موتورسیکلت برقی از ساختار هوشمندانه ای برخوردار است، ساختاری که در حدفاصل موتورسیکلت های پرهیبت مخصوص کوهستان و چهارچرخه های برقی مخصوص زمین های گلف قرار می گیرد! ساختار تشکیل دهنده باتری این موتورسیکلت قلب این فناوری نوین محسوب می شود. مهندسان پروژه از بسته باتری ۹ کیلووات ساعتی استفاده کرده اند، هر چند نسخه دیگری نیز برای این موتورسیکلت ارائه شده که ظاهری ورزشی تر دارد. اگرچه باتری اصلی این موتورسیکلت ۹ کیلووات ساعتی است اما نمونه شش کیلووات ساعتی آن نیز ارائه شده است که نمونه بزرگ تر نزدیک به ۲۲ کیلوگرم وزن بیشتری دارد. موتورسیکلت هایی که با استفاده از این دو باتری حرکت می کنند از حیث شتاب هیچ تفاوتی با یکدیگر ندارند و تنها این باتری ۹ کیلووات ساعتی است که برد بیشتری به موتورسیکلت می دهد. برد حرکتی، برگ برنده اصلی Zero S اما این تازه آغاز ماجرای هیجان انگیز نسل جدید موتورسیکلت های برقی است. محصول جدید محققان صنعت موتورسیکلت سازی آمریکا مجهز به موتوری است که با جریان هوا خنک می شود و توان ۲۵.۷ اسب بخار تولید می کند. توان تولید شده به چرخ عقب منتقل می شود و این درحالی است که اگر موتورسیکلت را در وضع اسپرت یا همان حالت مقرون به صرفه قرار دهیم، گرچه توان کمتری تولید می شود اما در عوض برد حرکتی آن افزایش می یابد. در حقیقت همین ویژگی های بارز و البته دست یافتنی است که آن را به فناوری کاربردی و تجاری تبدیل کرده است. البته نمی توان از برخی نواقص نیز براحتی عبور کرد. شتاب اولیه نه چندان جالب توجه را می توان اوج نقد منفی نسبت به این موتورسیکلت دانست. «مارک هویر» که طی چند سال گذشته در جریان آغاز این پروژه و به روزرسانی های لازم در آن بوده است، می گوید: من نقصی در این موتورسیکلت برقی نمی بینم جز یک نکته: شتاب اولیه! به عقیده او Zero S به کندی شتاب می گیرد و بدون شک موتورسیکلت سوار، به آن سطح از هیجان ناشی از شتاب گرفتن موتورسیکلت های مدرن امروزی دست نمی یابد. هویر ادامه می دهد: باید تا رسیدن به ۵۶ کیلومتر بر ساعت صبور باشید چون بعد از آن است که انگار Zero S از خواب بیدار می شود! حداکثر سرعت این موتورسیکلت ۱۳۵ کیلومتر بر ساعت است که البته این رکورد پنج کیلومتر بر ساعت کمتر از رکورد موتورسیکلت سرعتی هوندا CBR و ۱۵ کیلومتر بر ساعت پایین تر از عملکرد نینجا ۲۵۰ کاوازاکی است. این مقایسه از آن جهت صورت گرفته چون این دو موتورسیکلت احتراقی در زمره برترین و پربازده ترین موتورسیکلت های ساخته شده در دو دهه گذشته به شمار می آیند. با این حال فناوری به کار رفته در موتورسیکلت برقی همچون Zero S آنچنان در سطح عالی است که می توان آن را قابل رقابت با رقبای احتراقی دانست. اما پیش از این که هر ریشخندی به این رکورد پایین زده شود باید به این نکته توجه کرد که Zero S تنها در عرض ۳.۴ ثانیه از ۶۵ کیلومتر بر ساعت به ۹۵ کیلومتر بر ساعت می رسد حال آن که این زمان برای نینجا ۷.۵ ثانیه است. تمام آزمون هایی که Zero S در آن حضور داشته نشان از برتری همه جانبه آن نسبت به نسخه ابتدایی اش دارد. پس می توان مدعی شد که به روزرسانی های صورت گرفته در این موتورسیکلت نتیجه بخش بوده است. بررسی های متعدد نشان می دهد حرکت این موتورسیکلت با سرعت بین ۵۰ تا ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت از همه لحاظ با پیشرفته ترین موتورسیکلت های احتراقی حال حاضر جهان قابل قیاس است، به همین دلیل می توان از آن برای استفاده های درون شهری بهره گرفت البته در هر لحظه نباید این نکته را از یاد برد که Zero S درحالی که ساکت و روان حرکت می کند، هیچ آلودگی هم برجای نمی گذارد! در فرآیند طراحی نسل جدید موتورسیکلت های برقی یک موضوع همواره به عنوان مسأله نگران کننده مطرح بوده و آن «برد حرکتی» است. این نگرانی به لطف بهره گیری از باتری ۹ کیلووات ساعتی برطرف شده است. مهندسان پروژه برای اطمینان حاصل کردن از این موضوع، Zero S را در سه مورد متفاوت مورد آزمایش قرار دادند. در دو مورد این موتورسیکلت ۸۹ و ۱۰۳ کیلومتر مسافت را در وضعیت Eco(مقرون به صرفه) طی نمود، البته پیش از آن که آخرین چراغ شارژ باتری هم خاموش شود. اما در سومین آزمایش و زمانی که موتورسیکلت در شرایط اسپرت قرار داشت، ۷۷ کیلومتر مسافت طی شد، آن هم در همان مسیر قبلی. هنوز هم جای پیشرفت دارد! گذشته از همه این پیشرفت ها، Zero S باز هم جای پیشرفت دارد. یکی از بخش هایی که کارشناسان فنی نسبت به لزوم به روزرسانی بیشتر آن توصیه هایی دارند سیستم ترمز آن است. آنها پیشنهاد می کنند استفاده از موتور الکتریکی به عنوان سیستم ترمز و انتقال انرژی تولید شده از این طریق به باتری، نتایج مثبتی در افزایش برد خواهد داشت. نگاه کلی به این فناوری نوین نشان از نبود هیچ بخش اضافی در ساختار آن دارد. این یک ویژگی منحصربه فرد برای محصولی است که صرفا با تکیه بر باتری و سیستم موتور الکتریکی حرکت می کند. مرکز گرانش این موتورسیکلت جدید پایین است که این ابتکار عمل در افزایش مانوردهی و کنترل پذیری آن تأثیر بسزایی دارد. استفاده از نوعی آلیاژ مخصوص آلومینیوم در ساخت اسکلت اصلی این محصول جدید نه تنها تأثیر زیادی در دستیابی به سیستم سبک دارد بلکه موتورسیکلت سوار درخصوص هدایت موتورسیکلتی مقاوم در برابر هر گونه زمین خوردن یا تصادف احتمالی، خیالی آسوده دارد. مجموع این ویژگی های ارزشمند است که Zero S را به فناوری کاربردی و نه صرفا محصولی فانتزی تبدیل کرده است. از این رو می توان پیش بینی کرد با فروش چشمگیر این موتورسیکلت در سال های آینده زمینه تولید و فروش انبوه موتورسیکلت های برقی فراهم شود. مهدی پیرگزی